Bireysel emeklilik hesabı açtırarak çalışma hayatı boyunca düzenli tasarruf yapanlar, emekliliklerinde sosyal güvenlik aylıklarının yanı sıra ikinci bir gelir kaynağına daha sahip olacaklardır. Daha yüksek gelirli bir emeklilik dönemi yaşamayı garanti altına alan çalışanlar, geleceklerine daha güvenle bakarak bugünlerini daha mutlu ve huzurlu geçirebileceklerdir.

Bireyleri hak kazandıkları sosyal güvenlik aylıkları konusunda bilgilendirmeyen mevcut sosyal güvenlik sisteminin aksine, bireysel emeklilik sisteminde bireyler emeklilik tasarruflarının düzeyi ve emeklilikte elde edilebilecek aylığın düzeyi konusunda sürekli bilgilendirilmektedir ki bu durum katılımcının emeklilik dönemi için hedeflediği gelir düzeyi ve yaşam standardına ulaşmasına olanak sağlayacak ölçüde tasarruf yapmasını teşvik edecektir.

Sisteme girerken verilen ayrıntılı bilgi formları ve kılavuzlara ek olarak, emeklilik şirketinden her yılın başında geçmiş hesap döneminde bireysel emeklilik hesabının hangi tutara ulaştığına ilişkin bilgilendirilen katılımcıya, bireysel emeklilik sistemi, tâbi olduğu emeklilik planının yönetim ve fon işletim giderleri, fon unvanları, asgarî katkı payı tutarı ve benzeri mahiyetteki her tür değişiklik hakkında en geç 10 işgünü içerisinde bilgi notu gönderilmektedir.

Bireysel emeklilik sistemine katılan herkesin varlıkları ayrı bir emeklilik hesabında izlenmektedir. Katılımcıların katkı payları, bu paylarla alınan fon adetleri, hesapta kalan bakiye tutarlar, gerek emeklilik şirketi, gerek kamu otoriteleri, gerekse katılımcı tarafından istendiği an öğrenilebilmektedir. Emeklilik şirketleri tarafından katılımcılara üç ayda bir hesap bildirim cetveli, her yılın ilk on günü içerisinde de geçmiş hesap dönemi itibariyle hesap bilgilerini gösteren yıllık rapor gönderilmektedir. Arzu eden katılımcılar, hesaplarının bulunduğu emeklilik şirketinin çağrı merkezini arayarak, emeklilik şirketinin web sitesinde sorgulama yaparak ya da yazılı olarak başvurmak suretiyle kişisel hesap bilgilerini öğrenebilmektedir.

Bireysel emeklilik sisteminde hesap bilgilerinin yanı sıra, hesaplardan yapılan kesintiler ve diğer uygulamalar da sisteme girdiği andan itibaren katılımcının bilgisi dahilinde gerçekleştirilmektedir. Emeklilik sözleşmesinin imzalanması aşamasında katılımcı ile emeklilik şirketi arasında karşılıklı olarak mutabık kalınan esaslar ve koşullarda herhangi bir değişiklik ortaya çıktığında emeklilik şirketi tarafından katılımcı 10 gün içerisinde bilgilendirilmektedir.

Sosyal güvenlik sisteminde düzenleme ve denetimin yanı sıra, SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı yoluyla uygulayıcı rolünde gördüğümüz devlet, bireysel emeklilik sisteminde icrayı her biri birer özel sektör kuruluşu olan emeklilik şirketlerine bırakmış, ancak son derece sıkı bir düzenleme - denetim rolü üstlenmiştir.

Bireysel emeklilik sisteminin uygulanmasına dair politikaların belirlenmesi ve uygulanması için gerekli önlemlerin alınmasının koordinasyonu Bireysel Emeklilik Danışma Kurulu tarafından gerçekleştirilmektedir. Hazine Müsteşarının başkanlığında Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından görevlendirilecek en az genel müdür düzeyinde birer temsilciden oluşan bu kurulun sekreterya faaliyetleri Hazine Müsteşarlığı tarafından yürütülmektedir.

Bireysel emeklilik hesaplarının açılabileceği emeklilik şirketlerinin kuruluş, faaliyet ve denetiminden Hazine Müsteşarlığı, toplanan tasarrufların değerlendirileceği fonların kuruluş, varlık ve işlemlerin kontrolü, saklanması, portföy yönetim şirketlerinin faaliyetleri ve nemalanma sürecinin kurallara uygun olarak gerçekleşmesinin gözetiminden Sermaye Piyasası Kurulu sorumludur. Sermaye Piyasası Kurulu, emeklilik yatırım fonları kapsamındaki malvarlığının, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Kanunu'ndan (Bkz. Bölüm C. Bireysel Emeklilik Mevzuatı), 28.7.1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan, emeklilik sözleşmesinden, fon içtüzüğünden ve ilgili mevzuattan doğan yükümlülükleri yerine getirmesi ve sorumluluğunu karşılaması dışında hiçbir amaçla kullanılmamasını sağlamakla mükelleftir. Emeklilik şirketi veya portföy yönetim şirketinde herhangi bir nedenle sıkıntı yaşansa dahi fon malvarlığı rehin edilemeyecek, teminat gösterilemeyecek, üçüncü şahıslar tarafından haczettirilemeyecek ve iflas masasına dahil edilemeyecektir.

Bireysel emeklilik sistemini düzenlemek ve denetlemekle yükümlü kamu kurumlarının elinde, emeklilik tasarruflarının korunmasına yönelik çok geniş yetkiler bulunmaktadır. Gerekli görüldüğü takdirde, emeklilik şirketinden portföy yöneticisinin değiştirilmesi istenebilecek, aynı şirkete ait emeklilik fonları birleştirilebilecek ya da emeklilik şirketinin fon kurmaya ilişkin şartlarını kaybetmesi veya mali bünyesinin zayıflaması durumunda bahse konu emeklilik şirketinin fon malvarlığı, katılımcıların bireysel emeklilik tasarruflarına hiçbir halel gelmeyecek şekilde bir başka şirkete devredebilecektir.

Bireysel emeklilik hesabı açtırıp açtırmamak tamamen katılımcıların özgür iradeleri ile alacakları karara bağlıdır. Sisteme katılmak hiç kimse için zorunlu değildir. Dileyenler bireysel emeklilik sistemine girmekte, dileyenler ise girmemekte serbesttir.

Yaşlılık günleri için aktif çalışma döneminde düzenli tasarrufta bulunarak belirli bir birikim yaratmak ve geleceğe güvenle bakmak isteyenler, bireysel emeklilik sisteminin kendilerine sunduğu avantajlı seçeneği değerlendirerek hedefledikleri tasarrufu bireysel emeklilik hesaplarında biriktirebilirler.

Bireysel emeklilik sisteminin tanıtım ve satışını gerçekleştirenler, Hazine Müsteşarlığı tarafından gözetimi yapılan sıkı bir eğitim sonunda yetkilendirilmiş, şahıs bazında sicili tutulan kişilerdir. Adlarına düzenlenen kimlik kartı olmadan bireysel emeklilik alanında faaliyette bulunamayan bu kişilerin kartlarında yazılı sicil numarası, düzenledikleri her tür belgeye işlendiği için, herhangi bir ihtilaf halinde sorunlar daha kısa sürede çözülmekte, üstlendiği sorumluluğun yükümlülüklerini yerine getiremeyenlerin bireysel emeklilik aracılık yetkisi elinden alınmaktadır.

Bireysel emeklilik aracıları, tanıtım faaliyetleri ve gerçekleştirdikleri işlemlerde, mesleğin gereklerine uymak, doğru bilgi vermek, iyi niyetli ve dürüst davranmak, katılımcıların hak ve menfaatlerini korumak ve son aşamada katılımcının talimatlarına uygun hareket etmekle yükümlüdürler.

Bireysel emeklilik sisteminin en önemli ayrıcalıklarından biri, gerçekleştirilmesi gereken her fonksiyonun, o fonksiyonu gerçekleştirecek en yetkin kurumlar tarafından üstlenilmesidir. Bireysel Emeklilik ürünlerinin satışı, bireysel emeklilik hesabı kayıtlarının tutulması, katkı payı tahsilatlarında bankalarla işbirliği yapmak, katılımcıları hesapları hakkında bilgilendirmek vb. faaliyetler, onyıllardır bireysel hayat sigortacılığı alanında bu tür faaliyetleri başarıyla gerçekleştirerek tecrübe kazanıp, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu'nun hükümleri çerçevesinde emeklilik şirketine dönüşen hayat sigortası şirketleri ve emeklilik şirketi kuruluş izni almış şirketler tarafından yerine getirilecektir. Diğer taraftan, emeklilik sisteminde toplanan fonların yönetilmesi, fon idaresi konusunda uzman kuruluşlar olan portföy yönetim şirketlerine bırakılmıştır. Her faaliyetin en ihtisaslaşmış kişi ve kurum tarafından gerçekleştirilmesi sonucunda, katılımcıların emeklilik tasarruflarının en etkin şekilde yönetilmesi sağlanmış olacaktır.

Portföy yöneticilerinin, fon yönetiminde gerekli özen ve basireti göstermemesi, SPK'nın portföy yöneticiliğine ilişkin ilkelerine aykırı hareket etmesi ya da malî bünyesinin zayıfladığının tespit edilmesi gibi durumlarda, emeklilik şirketi ilgili portföy yöneticisiyle arasındaki sözleşmeyi feshederek bir başka portföy yöneticisiyle çalışma hakkına sahiptir.

Katkı payları, emeklilik şirketinin hesaplarına geçmesini izleyen en geç iki işgünü içerisinde yatırıma yönlendirilmektedir. Herhangi bir nedenle emeklilik şirketinin hesabına geçen paranın kimin adına yatırıldığının anlaşılamaması, emeklilik planında belirtilen asgari tutardan düşük olması ya da emeklilik sözleşmesi kurulmadan yatırılması gibi durumlarda dahi, yatan tutar belirli bir fonda nemalandırılarak, gerekli prosedürün tamamlanmasından sonra usulüne uygun olarak ilgili katılımcının hesabına aktarılmaktadır.

Bireysel emeklilik sistemindeki emeklilik yatırım fonlarının portföyündeki varlıklar, saklayıcı kuruluş nezdinde muhafaza edilmektedir. Katılımcıların bireysel emeklilik sistemi kapsamında sahip olduğu fonlardaki pay adetleri de saklayıcı kuruluş nezdinde katılımcı bazında ve katılımcıların erişebileceği şekilde takip edilmektedir.